Κυπρίων Ποίηση και άλλες (μικρές και μεγάλες) ιστορίες λόγου

Παρασκευή 24 Αυγούστου 2018

ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ / Τέμβριου Αθηνά

Είπες θα περιμένω
το καλοκαίρι στον πρωινό ήλιο
ν’ αντικρίσω αγάπη.
Είπες θα περιμένω πιστός
στα σημάδια στην Άμμο
καθώς βηματίζεις.
Είπες θα περιμένω
τον πρωινό στίχο στο άκουσμα σου,
στο άνοιγμα του ουρανού.
Είπες θα περιμένω
τη θύμηση να μιλήσει για βόλτες
στη θάλασσα, μήνα Αύγουστο.
Είπες θα περιμένω
στην απουσία σου,
στην απουσία μου.

Αλεξάνδρα Ζαμπά/ Δύο ποιήματα

Περνούμε βιαστικοί
πίσω μας τα παράθυρα
κλειστά
τοίχοι, μπαλκόνια, στεγασιές
ίσως και κάνα δεντρό ψηλόκαρδο
μοναχικό
πριν να πηδήξουμε απ τις επάλξεις
τ αφήνουμε όλα στα πουλιά

***

14 Αυγούστου 1974

Λίγο πρίν τις εικόνες του χαμού

η Αντρέττα φούρνιζε
καυτός ήταν ο Αύγουστος

Λίγο πρίν τις εικόνες του χαμού

ήρταν φωνές το σπίτι του πατέρα τράνταξε
-Κόρη μου χώστου να με σε βρούν
αν είν και ο χάροντας σε θέλει
τυλίχτου κολώνα στη μαντήλα
και αν σε πισκάσει πες του είσαι μοναχοπαίδι

γύρω που τους πυροβολισμούς
και της μπαζούκας το χορό κάπου
κάπου ο τοίχος κατρακύλισε ξερός
άνοιξαν ρογμές, καταπακτές
σαθρά κομμάτια ξεκόλλησαν
πέσαν σοβάδες, παράθυρα τσάκρισαν
οι χολέτρες γυμνές - γοερά μοιρολόγια της κόρης -
στο σπασμένο υπόστρωμα
εμφανίστηκαν ανάσκελλα νεκροί ξεσπίτοτοι
βιαστικά κάποιοι δίπλα της μάζευαν σκυφτοί
στεγνό χώμα έφευγαν τρελοί

τρελές και οι ακρίδες τρύπωναν παντού
κι η αναπνοή των τοίχων έλειψε
και η πνοή της κόρης ξεχτένιστη κόπηκε
και το κρεβάτι ρημαδιό
και το μυστρί του πατέρα ανεύρετο

Λίγο πρίν τις εικόνες του χαμού

μείναν κρεμμάμενες οι γέννες
ζήτημα δευτερολέπτων, ασκομάχα της έλεγαν
Λίγο πρίν να πάρει το κλάμα της χαράς
Λίγο πριν δώσει της ζωής το βογγητό
στάθηκαν όλοι οι συγγενεις αμίλητοι
τώρα εικόνες δίχως κορνίζα και εικονοστάσι
Λίγο πρίν τις εικόνες του χαμού

η Αντρέττα ακίνητη στα χαλάσματα
σταύρωσε τα χέρια καρτέρι
στάθηκε κορμοστασιά στο τοίχο του πατέρα της

Ένα (1) σπάνιο προικοσύμφωνο παλαιότερης εποχής στην Κύπρο

γράφει ο Δημήτριος Γκόγκας

Ο Φίλος μου ο Πάμπος, γνωρίζει πολύ καλά ότι μ΄ ενδιαφέρουν οι ιστορίες περασμένων χρόνων. Έτσι, κάποια μέρα του Αυγούστου 2018, μου φέρνει απόκομμα Κυπριακής Εφημερίδας όπου δημοσιεύτηκε ένα προικοσύμφωνο παλαιότερης εποχής. Το προικοσύμφωνο όπως είναι γνωστό και στην Κύπρο αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της προετοιμασίας ενός γάμου. Σήμερα μπορεί να μην υπάρχει στην μορφή που θα διαβάσετε όμως σίγουρα δεν λείπουν οι ...πατροπαράδοτες συμφωνίες του τι θα πάρεις και τι θα δώσεις. Για τον Κυπριακό γάμο μπορείτε να αναγνώστε στη σελίδα: http://www.cyprusrodos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=287:----3&catid=35:cyprusrodos

Το προικοσύμφωνο που θα διαβάσετε παρακάτω μοιάζει κατά πολύ με ένα άλλο που είναι αναρτημένο (22 Νοε 2017) στο διαδίκτυο Προικοσύμφωνο που εκδόθηκε το 1671 στη νήσο Σύρο και στη σελίδα: http://www.philenews.com/koinonia/syzitountai-sto-diadiktyo/article/456484/ena-spanio-proikosymfono-toy-1671 Εικάζω ότι ακολουθείτο η ίδια φόρμα, το ίδιο μοτίβο, στην σύνταξή τους.

Ας διαβάσουμε όμως το προικοσύμφωνο που έπεσε στα χέρια μας και έχει όντως ...ενδιαφέρον

"Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος, της Παρθένου Μαρίας, του Απόστολου Βαρνάβα και της κοκώνας Μαριαννούς,

Προικοσύμφωνο

της πρώτης κόρης μας της μεγάλης, να πάρει νόμιμον άνδρα της τον Γεωργάτζην του Πασχάλη και της καρδιάς μας όλην την ευχή μας.

Δεύτερον,

4 κονίσματα, το πρώτο σε ξύλο/ ούλλον ζάρκα και χοντρόν θκυό δάκτυλα και τα άλλα τρία σε παυκόξυλον που στάσσει πίσσαν που την μια μερκάν.

Τρία πουκάμισα, τα θκυο μιτσιά και τόναν μεάλον ως χαμαί,

θκυό μεσοφόρκα παστρικά σαπουνισμέναστον Πιθκιάν

ύνα ήμισυ ζευγάρι κλάτσες (το άλλον μισόν ώσπου να γίνει ο γάμος έχει καιρόν να το πλέξει) ,

ένα κομματούιν χωράφιν ίσια με μια κυλίστραν του γαδάρου,

δύο όρνιθες με έναν πετεινάριν καννάουρον,

μισήν οκκάν μακαρόνια του σερκιού (και αν προφτάσουμεν κάμνουμεν τους και άλλα) και

40 κλωστές σκόρδους. "

2 τετράστιχα αγνώστου Κυπρίου στιχοπλόκου

1.

Τζείνον που μπαίνει τζιέν λαλεί
με γεια σας με καλώς τον
στο παναήριν έπαρτον
τζιόσα σου δώκουν δόστον.

2.

Τζιαι τζείνον που τον σιερετάς
τζαι δεν σου πολοέται
στο παναήριν χάριστον
αν δεις πως εν πουλιέται